Образование повелительного наклонения в польском языке – Tryb rozkazujący

Образование повелительного наклонения в польском языке – Tryb rozkazujący

Tryb rozkazujący – повелительное наклонение

Глаголы 1 и 2 спряжения: повелительное наклонение 2 лица ед. числа  образуется от форм 3 лица единственного числа, сокращаясь до первого согласного.

pisać  – pisze – pisz  пиши
brać – bierze – bierz бери
chodzić – chodzi – chodź ходи
leżeć – leży – leż лежи

Глаголы 3 спряжения: повелительное наклонение 2 лица ед. числа от формы 3 лица множественного числа, сокращаясь до первого согласного

czytać – czytają – czytaj   читай
powiedzieć – powiedzą – powiedz скажи
czekać – czakają – czekaj жди
jeść – jedzą – jedz ешь

Если основа заканчивается на несколько согласных, то при образовании формы повелительного наклонения к ней может добавляться суффикс -ij (-yj)zacząć – zacznie – zacznij  начни
spać – śpi – śpij  спи
Если основа заканчивается на мягкие звуки b, p, m, w, эти звуки отвердевают
mówić – mówi – mów говори
kupić – kupi – kup купи

В корне возможны чередования o-ó

robić – robi – róbделай

Нужно запомнить:
być – bądź будь
mieć – miej имей
chcieć – chciej хоти
stać – stój стой
wziąć – weż возьми
zrozumieć – zrozum пойми

Повелительное наклонение – примеры

Jedz dużo owoców i warszyw!
Nie spiesz się podczas jedzenia!
Nie podjadaj między posiłkami!
Pij co najmniej 2 litry wody dziennie!
Kupuj tylko nietłuste produkty mleczne!
Nie nadużywaj alkoholu!
Uprawiaj sport! Sport to zdrowie!
Spotykaj się z kolegami! To lekarstwo na stres!
Nie pal papierosów!
Rób regularnie badania!

Повелительное наклонение множественного числа

Формы повелительного наклонения 1 лица множественного числа образуются от формы 2 лица единственного числа при помощи -my:

pisz – piszmy давайте будем писать

chodź – chodźmyдавайте пойдем

Формы повелительного наклонения 2 лица множественного числа образуются от формы 2 лица единственного числа при помощи -cie:

pisz – piszcie пишите chodź – chodźcie пойдите

Отрицательные предложения с повелительным наклонением

В отрицательном предложении с повелительным наклонением глагол совершенного вида изменится на глагол несовершенного вида, а винительный падеж существительного на родительный.

Przeczytaj tę książkę! – Nie czytaj tej książki!

Форма idź в отрицательном предложении меняется на chodź
Idź do domu! – Nie chodź do domu!

Формы повелительного наклонения для некоторых глаголов

инфинитив3 лицо ед.числаповелительное наклонениеперевод
bać sięboi siębój sięбояться
ciągnąćciągnieciągnijтянуть
interesować sięinteresuje sięinteresuj sięинтересоваться
iśćidzieidźидти
jechaćjedziejedźехать
kłaśćkładziekładźкласть
kraśćkradniekradnijворовать
myślećmyślimyślмыслить
nieśćniesienieśнести
obejrzećobejrzyobejrzyjосмотреть
odpocząćodpocznieodpocznijотдохнуть
otworzyćotworzyotwórzоткрыть
pokroićpokroiporkrójпорезать
postawićpostawipostawпоставить
przemoknąćprzemoknieprzemoknijпромокнуть
przewrócić sięprzewróci sięprzewróć sięповалиться
przypomniećprzypomniprzypomnijвспоминать
spojrzećspojrzyspójrzвзглянуть
studiowaćstudiujestudiujизучать
szyćszyjeszyjшить
usiąśćusiądzieusiądźсесть
wstaćwstaniewstańвстать
wykąpać sięwykąpie sięwykąp sięвыкупаться
wypełnićwypełniwypełnijзаполнить
załatwićzałatwizałatwполучить
zamknąćzamkniezamknijзакрыть
zapiąćzapniezapnijзастегнуть
zdjąćzdejmiezdejmijснять
znaleźćznajdzieznajdźнайти
zdecydować sięzdecyduje sięzdecyduj sięрешиться
żartowaćżartujeżartujшутить
bawić siębaw się
bićbij
budowaćbuduj
całowaćcałuj
czyścićczyść
daćdaj
denerwować siędenerwuj się
kochaćkochaj
krzyczećkrzycz
leciećleć
pamiętaćpamiętaj
sprzedaćsprzedaj
spytaćspytaj
szkodzićszkodź
szukaćszukaj
wierzyćwierz
wpuścićwpuść
wracaćwracaj
wstawaćwstawaj
zaadresowaćzaadresuj
pożyczyćpożyć
pracowaćpracuj
przeszkadzaćprzeszkadzaj
rozmawiaćrozmawiaj
rysowaćrysuj
siadaćsiadaj
skończyćskończ
spotkać sięspotkaj się
spóźniać sięspóżniaj się
sprawdzićsprawdź
zabraniaćzabraniaj
płacićpłać
podziękowaćpodziękuj
pokazaćpokaż
położyćpołóż
pomagaćpomagaj
poprosićpoproś
poradzićporadź
posprzątaćposprzątaj
pozmywaćpozmywaj
liczyćlicz
malowaćmaluj
mieszkaćmieszkaj
nosićnoś
obiecaćobiecaj
obudzić sięobudź się
odrabiaćodrabiaj
oglądaćoglądaj
opowiadaćopowiadaj
zadzwonićzadzwoń
zapraszaćzapraszaj
zareserwowaćzarezerwuj
zobaczyćzobacz
zostawićzostaw
zatelefonowaćzatelefonuj
zatrzymać sięzatrzymaj się
zaufaćzaufaj
zawołaćzawołaj

Примеры

Naucz się nowych słów!

Zróbcie dla nas kolację!

Pomalujmy mieszkanie!

Kupcie nowy samochód!

Niech Wojtek zje śniadanie!

Niech oni wypiją szklankę herbaty!

Pracujmy do trzeciej!

Повелительное наклонение в повседневных фразах

 czytaćAnno! Nie czytaj już tych książek!
 daćDaj mi spokój!
 chodzićLepiej chodźmy  gdzieś!
 zrobićZróbmy coś sympatycznego!
 prosićNie proś o nic.
 marnowaćNie marnuj mojego czasu!
 przygotowaćLepiej przygotuj herbatę!
 iśćIdź po zakupy!
 sprzątnąćSprzątnij mieszkanie!
przesadzaćNie przesadzaj!
zająć sięI zajmij się czymś ciekawym.
mówićProszę, nie mów do mnie, jak do małego dziecka!
palićProszę nie pal tutaj!
podnosićI nie podnoś na mnie głosu!
denerwować sięNie denerwuj się!
wziąć   iśćMoże weź psa i idźcie na spacer.
przestaćPrzestań!
robić
przeszkadzać
Rób sobie, co chcesz, ale mi nie przeszkadzaj!
 położyć sięPołóżmy się spać.
 kłaść sięKładź się sam!
 poczekaćPoczekaj chwilę.

Повелительное наклонение в примерах

Moja mama gotuje smaczne kotlety schabowe. Zjadłem już 4 kotlety.
– Nie jedz już tych kotletów!
– Zjedz jeszcze dwa kotlety!

Lubię słuchać głośnej muzyki.
– Zrób ciszej! Nie słuchaj głośnej muzyki.
– Nie rób ciszej! Słuchaj tak, jak chcesz!

Bardzo się spieszę! O! Czerwone światła!
– Nie przechodź na drugą stronę! To niebezpiecznie!
– Wszystko jest w porządku! Przejdź na drugą stronę ulicy!

Nie lubię wstawać wcześnie. Lubię długo spać.
– Dzisiaj wstań wcześnie! Długo spać to niezdrowo!
– Nigdy nie wstawaj wcześnie!

Nigdy nie paliłem, ale mam ochotę na papierosa!
– Nie pal! To szkodzi zdrowiu!
– Zapal! Wszystkiego trzeba spróbować!

Dzisiaj jest mróz!
– Ubierz się ciepło!
– Nie ubieraj się ciepło!

To już moje drugie piwo!
– Nie pij trzeciego! To nie zdrowo!
– Wypij trzecie! To jest życie!

Nie chcę iść na wykłady. Jestem zmęczony!
– Idź na wykłady!
– Nie chodź na wykłady!

Już dwa dni boli mnie ząb.
– Nie bierz tabletek! Idź do lekarza!
– Weź jeszcze jedną tabletkę! Nie chodź do lekarza!

Jestem mało wysportowany!
– Zacznij uprawiać sport!
– Nie zaczynaj uprawiać sportu! Po co?

Примеры употребления формы множественного числа повелительного наклонения

Bierzcie lekarstwa o 12.00 i o 15.00.
Pijcie ciepłe mleko.
Zjedzcie zupę.
Mierzcie sobie temperaturę.
Nie oglądajcie za dużo telewizij.
Nie siedźcie przy komputerze.
Nie zapomnijcie do mnie zadzwonić.

Формы повелительного наклонения множественного числа некоторых глаголов

bądźbądźmybądźciebyć
bierzbierzmybierzciebrać
bój siębójmy siębójcie siębać się
ciągnijciągnijmyciągnijcieciągnąć
czekajczekajmyczekajcieczekać
czytajczytajmyczytajcieczytać
interesuj sięinteresujmy sięinteresujcie sięinteresować się
przemoknijprzemoknijmyprzemoknijcieprzemoknąć
przewróć sięprzewróćmy sięprzewróćcie sięprzewrócićsię
przypomnijprzypomnijmyprzypomnijcie
przypomnieć
spójrzspójrzmyspójrzciespojrzeć
stójstójmystójciestać
studiujstudiujmystudiujciestudiować
szyjszyjmyszyjcieszyć
jedźjedźmyjedźciejechać
kładźkładźmykładźciekłaść
kradnijkradnijmykradnijciekraść
kupkupmykupciekupić
leżleżmyleżcieleżeć
miejmiejmymiejciemieć
mówmówmymówciemówić
myślmyślmymyślciemyśleć
nieśnieśmynieścienieść
obejrzyjobejrzyjmyobejrzyjcieobejrzeć
odpocznijodpocznijmyodpocznijcieodpoczać
otwórzotwórzmyotwórzcieotworzyć
pokrójpokrójmypokrójciepokroić
postawpostawmypostawciepostawić
powiedzpowiedzmypowiedzciepowiedzieć
śpijśpijmyśpijcieśpać
usiądźusiądźmyusiądźcieusiąść
weźweźmyweźciewziąć
wstańwstańmywstańciewstać
wykąp sięwykąpmy sięwykąpcie sięwykąpać się
wypełnijwypełnijmywypełnijciewypełnić
zacznijzacznijmyzacznijciezacząć
załatwzałatwmyzałatwciezałatwić
zamknijzamknijmyzamknijciezamknąć
zapnijzapnijmyzapnijciezapiąć
zdecyduj sięzdecydujmy sięzdecydujcie sięzdecydować się
zdejmijzdejmijmyzdejmijciezdjąć
znajdźznajdźmyznajdźcieznaleźć
zrozumzrozummyzrozumciezrozumieć
żartujżartujmyżartujcieżartować

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

%d bloggers like this: